به گزارش کیش فردا، دکتر سید حسن موسوی چلک، معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور، در گفت‌وگوی اختصاصی با کیش فردا در جزیره کیش، با قدردانی از اقدامات انجام‌شده در حوزه سلامت اجتماعی در این منطقه، بر ضرورت توسعه خدمات مشاوره‌ای، شناسایی به‌موقع آسیب‌های روانی و اجتماعی و استفاده از ظرفیت مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی برای پاسخ‌گویی به نیازهای مردم تأکید کرد.
موسوی چلک با اشاره به اهداف سفر و حضور خود در جزیره کیش اظهار کرد: یکی از اهداف این حضور، قدردانی از تلاش‌های صورت‌گرفته، گفت‌وگو با همکاران، شناسایی تجربه‌های موفق و بهره‌گیری از ظرفیت‌ها و نقاط قوت موجود در برنامه‌ریزی‌های آینده است. در کنار این موضوع، مشکلات و موانع موجود نیز باید شناسایی و برای رفع آن‌ها پیگیری‌های لازم انجام شود.
راه‌اندازی مرکز مشاوره دولتی در کیش
معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور، راه‌اندازی مرکز مشاوره دولتی در جزیره کیش را یکی از اتفاقات مهم این سفر دانست و گفت: امسال راه‌اندازی مراکز مشاوره دولتی در ۱۱۳ شهر فاقد این خدمات در دستور کار قرار گرفته است؛ شهرهایی که در آن‌ها دسترسی به مشاوره دولتی وجود ندارد و مراکز خصوصی نیز از نظر تعداد، پاسخ‌گوی نیازهای مردم نیستند.
وی افزود: امروز با تلاش همکاران سازمان بهزیستی و همکاری مجموعه بهزیستی در منطقه، مرکز مشاوره دولتی در جزیره کیش راه‌اندازی می‌شود تا امکان دسترسی مردم به خدمات مشاوره‌ای و روان‌شناختی تسهیل شود.
موسوی چلک با اشاره به شرایط اجتماعی و روانی جامعه در سال‌های اخیر تصریح کرد: دسترسی مردم به خدمات مشاوره و مددکاری اجتماعی در شرایط کنونی یک ضرورت است. تجربه جنگ و شرایطی که جامعه با آن مواجه بوده، نیاز به این خدمات را افزایش داده و لازم است متناسب با نیازهای جدید مردم، ظرفیت‌های ارائه خدمات سلامت روانی و اجتماعی توسعه پیدا کند.
ارزیابی روان‌شناختی کودکان و نوجوانان؛ گامی برای شناسایی زودهنگام آسیب‌ها
وی از آغاز اجرای برنامه ارزیابی روان‌شناختی کودکان و نوجوانان تحت پوشش سازمان بهزیستی در جزیره کیش خبر داد و اظهار کرد: این برنامه در راستای شناسایی زودهنگام اختلالات و نیازهای روان‌شناختی اجرا می‌شود و امسال در پنج شهر کشور مورد توجه قرار گرفته است. امروز نیز این برنامه در جزیره کیش آغاز خواهد شد.
معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر اهمیت پیشگیری و مداخله به‌موقع افزود: هرچه بتوانیم در حوزه سلامت روانی و اجتماعی، وضعیت افراد را زودتر رصد کنیم و کسانی را که به خدمات تخصصی نیاز دارند در زمان مناسب شناسایی کنیم، اثربخشی مداخلات ما به‌مراتب بیشتر خواهد شد.
وی ادامه داد: در کنار این برنامه، سازمان بهزیستی تلاش می‌کند جامعه هدف تحت پوشش خود را به‌صورت کامل از خدمات ارزیابی روان‌شناختی بهره‌مند کند و در عین حال، نگاه خود را به ارائه خدمات عمومی به همه مردم نیز گسترش دهد.
سامانه‌های ۱۴۸۰ و ۱۲۳؛ پشتیبان مردم در شرایط بحرانی
موسوی چلک با اشاره به ظرفیت‌های تلفنی سازمان بهزیستی برای ارائه خدمات روان‌شناختی و اجتماعی گفت: سامانه مشاوره تلفنی ۱۴۸۰ و اورژانس اجتماعی با شماره ۱۲۳ از جمله ظرفیت‌هایی هستند که مردم می‌توانند برای دریافت مشاوره و مداخلات اجتماعی از آن‌ها استفاده کنند.
وی با اشاره به شبانه‌روزی شدن خدمات این سامانه‌ها در بسیاری از استان‌ها در دوره‌های بحرانی اظهار کرد: تلاش کردیم مردم حتی در ساعات پایانی شب و هنگام مواجهه با اضطراب و استرس ناشی از شرایط جنگ نیز امکان دسترسی به خدمات مشاوره‌ای و حمایتی را داشته باشند.
معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور افزود: در تجربه جنگ، سامانه ۱۴۸۰ و اورژانس اجتماعی ۱۲۳ از پشتوانه‌های مهم نظام حکمرانی در حمایت روانی و اجتماعی از مردم بودند و در کنار سایر ظرفیت‌های دستگاه‌های مسئول، نقش خود را ایفا کردند.
سلامت روان و اجتماعی باید جایگاه پررنگ‌تری در سیاست‌گذاری‌ها داشته باشد
موسوی چلک با تأکید بر ضرورت توجه بیشتر به ابعاد مختلف سلامت گفت: تجربه‌های میدانی و داده‌های موجود نشان می‌دهد که نظام حکمرانی باید توجه بیشتری به برنامه‌های مرتبط با ارتقای سلامت روانی و اجتماعی داشته باشد.
وی ادامه داد: اگرچه سلامت جسمی همواره یکی از اولویت‌های اصلی حوزه سلامت بوده است، اما در سال‌های اخیر و با توجه به شرایط جامعه، اهمیت سلامت روان، سلامت اجتماعی و سایر ابعاد سلامت بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
به گفته وی، سیاست‌گذاری‌های کلان و مداخلات اجتماعی باید بر اساس نیازهای واقعی مردم و نتایج پایش‌های انجام‌شده تنظیم شوند تا منابع و امکانات موجود به شکل مؤثرتری در اختیار گروه‌های نیازمند قرار گیرند.
معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور همچنین از اجرای طرح ملی سنجش سلامت روان خبر داد و گفت: در این طرح، بیش از ۴۳۵ هزار نفر ثبت‌نام کرده‌اند و فرایندهای مربوط به آن در حال انجام است؛ اقدامی که می‌تواند به شناخت بهتر وضعیت سلامت روان جامعه و برنامه‌ریزی متناسب با نیازهای مردم کمک کند.
مسئولیت اجتماعی بنگاه‌ها؛ فرصتی برای توسعه خدمات سلامت اجتماعی
وی با اشاره به محدودیت منابع دولتی، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی، بنگاه‌های اقتصادی، خیرین و مشارکت‌های مردمی را برای توسعه خدمات اجتماعی ضروری دانست و اظهار کرد: منابع دولت محدود است و برای گسترش خدمات سلامت، به‌ویژه در حوزه سلامت روانی و اجتماعی، باید از ظرفیت‌های موجود در جامعه به شکل مؤثرتری استفاده کنیم.
موسوی چلک با قدردانی از اقدامات مجموعه منطقه آزاد کیش در این حوزه گفت: گزارش‌های ارائه‌شده از سوی مسئولان منطقه نشان می‌دهد که در کیش درک مناسبی از مسائل مرتبط با سلامت اجتماعی وجود دارد و برای مدیریت و توسعه این خدمات نیز اهتمام جدی شکل گرفته است.
وی افزود: ظرفیت‌های قانونی از جمله ماده ۱۷۲ قانون مالیات‌های مستقیم و آیین‌نامه اجرایی مرتبط، زمینه‌هایی برای استفاده از مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی فراهم کرده‌اند؛ با این حال، این ظرفیت‌ها در حوزه سلامت اجتماعی کمتر مورد استفاده قرار گرفته‌اند.
او تأکید کرد: هر اندازه هم‌افزایی میان بنگاه‌های اقتصادی، شرکت‌ها، خیرین و مردم بیشتر شود و این مشارکت‌ها به نظام سلامت، به‌ویژه سلامت روانی و اجتماعی، کمک کند، شرایط بهتری برای زندگی مردم فراهم خواهد شد.
بهزیستی؛ از حمایت‌های محدود تا نقش‌آفرینی در سلامت اجتماعی
معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با اشاره به تحول مأموریت‌های این سازمان در طول سال‌های فعالیت خود گفت: سازمان بهزیستی در آغاز فعالیت، عمدتاً بر چند حوزه محدود حمایتی متمرکز بود، اما امروز در حوزه سلامت اجتماعی نقش گسترده‌تری بر عهده دارد و در کنار آن، در سایر ابعاد سلامت نیز تأثیرگذار است.
وی با اشاره به مفهوم «زیست نیکو» به‌عنوان جهت‌گیری سازمان بهزیستی اظهار کرد: هدف نهایی بسیاری از برنامه‌های مددکاری اجتماعی، ارتقای بهزیستی اجتماعی و فراهم کردن شرایط بهتر برای زندگی مردم است. تحقق این هدف به شاخص‌های رفاه، سبک زندگی و کیفیت روابط اجتماعی وابسته است و در این زمینه همچنان به برنامه‌ریزی و اقدامات گسترده‌تری نیاز داریم.
موسوی چلک تأکید کرد: خدمات سازمان بهزیستی صرفاً مختص افرادی نیست که پرونده حمایتی در این سازمان دارند؛ بلکه شهروندان نیز می‌توانند برای دریافت خدماتی مانند مشاوره تلفنی، غربالگری شنوایی و سایر خدمات تخصصی از ظرفیت‌های این سازمان استفاده کنند.
اورژانس اجتماعی؛ سازوکاری برای مداخله به‌موقع در آسیب‌ها
وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، اورژانس اجتماعی را یکی از ظرفیت‌های مهم کشور در مداخلات روانی و اجتماعی دانست و گفت: سازمان بهزیستی در حوزه‌هایی مانند خشونت خانگی، اقدام به خودکشی و افکار خودکشی، سازوکارهای حمایتی و مداخله‌ای گسترده‌ای در اختیار دارد.
معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با اشاره به شکل‌گیری اورژانس اجتماعی از سال ۱۳۷۸ افزود: این مجموعه به یکی از ظرفیت‌های شناخته‌شده در حوزه مداخلات اجتماعی کشور تبدیل شده است؛ ظرفیتی که با رویکرد اجتماعی و غیرفضایی و با تأکید بر مداخله غیرقضایی در مواردی که قانون اجازه می‌دهد، به حمایت از افراد در معرض آسیب می‌پردازد.
موسوی چلک همچنین با اشاره به قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب سال ۱۳۹۹ گفت: این قانون در مواردی که احتمال بروز خطر برای کودک یا نوجوان وجود دارد و دسترسی به حکم قضایی ممکن نیست، اختیاراتی را برای مداخله مددکاران اجتماعی اورژانس اجتماعی پیش‌بینی کرده است.
وی این موضوع را گامی مهم در حمایت از کودکان و نوجوانان در معرض خطر دانست و تأکید کرد که شناسایی به‌موقع آسیب‌ها و فراهم بودن امکان مداخله سریع و تخصصی، می‌تواند در پیشگیری از تشدید مشکلات و حمایت مؤثرتر از افراد آسیب‌پذیر نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.
بر اساس این گزارش، راه‌اندازی مرکز مشاوره دولتی و آغاز برنامه ارزیابی روان‌شناختی کودکان و نوجوانان در جزیره کیش، در کنار ظرفیت‌هایی مانند سامانه ۱۴۸۰ و اورژانس اجتماعی ۱۲۳، از جمله اقداماتی است که با هدف توسعه دسترسی مردم به خدمات سلامت روانی و اجتماعی و تقویت رویکرد پیشگیرانه در مدیریت آسیب‌های اجتماعی دنبال می‌شود.
نظر شما